Decyzję o wyborze typu wentylacji należy podjąć już na etapie projektowania budynku. Jak przygotować dom do rekuperacji?
Wentylacja grawitacyjna oraz mechaniczna wywiewna korzysta z murowanych kominów wentylacyjnych. Błędne jest mniemanie, że są to systemy najtańsze – koszt wymurowania tylko jednego komina, wliczając w to obróbki dekarskie, materiały wykończeniowe oraz pracę wykonawcy wynosi od 5 do nawet 12 tys PLN. Koszt wykonania dobrej klasy systemu wentylacji nawiewno-wywiewnej z rekuperatorem dla domu ok. 160m2 oscyluje w przedziale między 20 a 30 tys PLN.
Drożej?
Nic bardziej błędnego: zlikwidujmy dwa kominy wentylacji grawitacyjnej, zainstalujmy okna bez mikrowentylacji (tańsze!), system grzewczy pomniejszony o jakieś 30 do 50% - zarówno piec i kaloryfery dla domu z rekuperatorem muszą być mniejsze – i koszty wyrównują się lub nawet przechylają na korzyść rekuperacji. Dlaczego mniejszy piec CO? Okazuje się, że w nowoczesnym domu energooszczędnym straty ciepła na wentylacji mogą wynosić nawet 60 do 80% całkowitych strat ciepła budynku. Odzyskując około 90% ciepła z powietrza usuwanego na zewnątrz znacznie zmniejszamy zapotrzebowanie energetyczne budynku. Według badań przeprowadzonych w Niemczech zapotrzebowanie budynku na energię zmniejsza się średnio o 54%, jeśli wyposażymy go w system wentylacji z rekuperatorem przeciwprądowym wysokiej klasy. Dla uzupełnienia warto dodać, że domy budowane kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu metodami tradycyjnymi traciły znacznie więcej ciepła przez ściany czy dach, stąd straty ciepła przez system wentylacyjny jeszcze całkiem niedawno definiowano na poziomie około 20%...
Budynek powinien zostać przygotowany do umieszczenia w nim kanałów wentylacyjnych o dość sporych średnicach – zazwyczaj od 100 do 250mm. Kanały umieszczone mogą zostać w sufitach podwieszanych, na poddaszu, w ściankach kolankowych lub odpowiednich szachtach. Do każdego z pomieszczeń budynku doprowadzany jest co najmniej jeden przewód wentylacyjny. Powietrze wywiewane jest z łazienek, ubikacji i kuchni, nawiewane zaś do sypialni, salonu czy gabinetu. Należy zapewnić swobodną wymianę powietrza pomiędzy pomieszczeniami poprzez odpowiednie podcięcie drzwi lub wyposażenie ich w otwory wentylacyjne.
Rekuperator – co to jest?
Rekuperator, a właściwie centrala nawiewno-wywiewna z odzyskiem ciepła to - w dużym uproszczeniu - urządzenie składające się z wymiennika ciepła oraz dwóch wentylatorów – nawiewnego i wywiewnego. Świeże, zimne powietrze zasysane z zewnątrz przechodzi przez wymiennik ciepła ogrzewając się od takiej samej ilości zużytego powietrza usuwanego z wnętrza budynku na zewnątrz. Proces odbywa się prawie bezgłośnie i bez konieczności ingerencji użytkownika.
Decydując się na wykonanie w domu systemu wentylacyjnego opartego na rekuperatorze należy pamiętać, że najlepszy rekuperator zamontowany w źle wykonanej lub nieprawidłowo umieszczonej w budynku instalacji wentylacyjnej działać nie będzie. Na polskim rynku bardzo niewiele jest firm posiadających wystarczającą wiedzę fachowa, więc większość instalatorów, szczególnie tych od „wszystkich instalacji” uczy się na… swoich klientach.
Instalacja
Szanujący się instalator powinien przed rozpoczęciem montażu przedstawić klientowi przede wszystkim projekt instalacji zawierający wszelkie obliczenia niezbędne do prawidłowego doboru rekuperatora oraz poszczególnych elementów instalacji wentylacyjnej. W instalacjach kanalizacyjnych czy wodnych rura przechylona pod dowolnym kątem spowoduje spłynięcie jej zawartości zgodnie z ziemską grawitacją. Na instalację wentylacyjną grawitacja wpływu mieć nie będzie, stąd decydującym warunkiem jej prawidłowego i bezgłośnego funkcjonowania będzie odpowiedni dobór średnic przewodów wentylacyjnych, przepustnic regulacyjnych, obliczenie oporów instalacji i na tej podstawie dobranie rekuperatora o odpowiednich parametrach. Nawet niewielka zmiana, np. przeznaczenia jednego z pomieszczeń w budynku, może mieć decydujący wpływ na prawidłowe działanie instalacji wentylacyjnej. Ważne jest więc, aby do projektu każdej instalacji wentylacyjnej podchodzić indywidualnie.
W Polsce do wykonywania instalacji wentylacyjnych nagminnie stosowane są przewody elastyczne, często w wersji nieizolowanej. Instalatorzy korzystają z nich ze względu na niskie koszty zakupu i transportu (dostępne są one w niewielkich kartonach w wersji sprasowanej), jednak ich jakość jest zazwyczaj stosunkowo niska. Niewielu inwestorów zdaje sobie sprawę, że super atrakcyjna cena instalacji wentylacyjnej, jaką zaoferował instalator, związana jest nie tylko z marną jakością zastosowanych materiałów instalacyjnych i brakiem wiedzy wykonawcy, ale także z faktem konieczności wymiany praktycznie całej instalacji wentylacyjnej już po kilku latach. Niskiej jakości przewody szybko stracą szczelność, co spowoduje nieprawidłowe funkcjonowanie instalacji. Po kilku latach od zainstalowania warto pomyśleć o wyczyszczeniu instalacji, co rzadko jest możliwe w przypadku „rwących się w rękach” tanich przewodów wentylacyjnych. Prócz znacznych różnic w cenach rekuperatorów jakość instalacji jest czynnikiem, który powoduje olbrzymie rozbieżności w cenach wykonania instalacji wentylacji mechanicznej u różnych oferentów sięgające nawet kilku czy kilkunastu tysięcy złotych.
Redakcja ekooszczedni.pl na podstawie materiałów z:
Emka Rekuperatory S. J. Kosowski M.,D.
www. rekuperatory. pl
Przeczytaj inne artykuły związane z tą tematyką:
Systemy wentylacyjne
Systemzdalnego sterowania RFZ
Wentylacja i odzysk ciepła w domu pasywnym
Pochwała skąpstwa- wentylacja
Wademekum ekologicznych rozwiązań
Wentylacja- ekologiczne ogrzewanie
Wentylacja mechaniczna- energooszczędny czyli jaki