W trakcie burzy rzadko kto spodziewa się, że piorun uderzy właśnie w jego przydomowym ogródku. Jednak, gdy do tego dojdzie prąd przepływający przez budynek osiąga tak wysokie wartości, że może uszkodzić wrażliwy sprzęt elektroniczny, a nawet spowodować pożar. Opłakanym skutkom działania sił natury można jednak zapobiec, instalując ochronę przeciwprzepięciową.
W powierzchnię Ziemi uderza co minutę kilka tysięcy piorunów o natężeniu paruset tysięcy amperów. W Polsce zagrożenie burzowe dotyczy zwłaszcza południowej i zachodniej Polski, w okresie wczesnojesiennym oraz jesienią. Wielu z nas uważa, że wystarczającą ochroną przed piorunami jest zamontowany na dachu piorunochron. Chroni on budynek przed bezpośrednim uderzeniem pioruna, jednakże energia błyskawicy jest tak ogromna, że w liniach energetycznych i przewodzących częściach instalacji budynku powstaje prąd przepięciowy, który wyrządza poważne szkody.
Kilkaset milionów woltów w czasie sekundy
Przepięcie, to wzrost napięcia w sieci ponad jego maksymalną dopuszczalną wartość. Prąd płynący wówczas w domowej instalacji elektrycznej krótkookresowo posiada parametry znacznie różniące się od tych, które przyjmują sprzęty AGD i RTV. Najczęstszym źródłem tego zjawiska jest piorun uderzający bezpośrednio w budynek lub w jego pobliżu (np. drzewo, napowietrzne linie energetyczne). W czasie wyładowania uszkodzeniu mogą ulec urządzenia znajdujące się w odległości nawet do 1,5 km od miejsca uderzenia pioruna. Podczas jednej burzy, wskutek przepalenia, możemy stracić telewizor, DVD czy komputer. W wielu przypadkach przepadają cenne dane, zapisane na twardych dyskach. Ochronę przed „niszczącą siłą” stanowi wielopoziomowe zabezpieczenie elektryczne, którego kluczowym elementem jest ogranicznik przepięć B+C.
Bariera dla niszczącej siły
Ochronę dla odbiorników oraz elementów samej instalacji elektrycznej takich jak aparatura czy przewody zapewni odpowiednio dobrane urządzenie przeciwprzepięciowe. Np. dwustopniowy ogranicznik przepięć SPB-12/280/4 firmy Eaton/Meller, który ma zastosowanie w domach jednorodzinnych, w momencie uderzenia pioruna ogranicza on przepięcie, pojawiające się w domowej instalacji elektrycznej do bezpiecznej wartości 1,5 kV nie dopuszczając do kontaktu odbiorników z groźnym napięciem. Ponadto Ogranicznik SPB-12/280/4 chroni domowe urządzenia przed skutkami tzw. przepięć łączeniowych, związanych z awariami w lokalnej sieci. Klasycznym przykładem uszkodzenia odbiornika wskutek wystąpienia takiego zjawiska jest przepalenie żarówki.
Redakcja ekooszczedni.pl na podstawie materiałów z firmy:
Moeller Electric Sp. z o.o.