Buduj z materiałów akumulujących ciepło. Jest ono potrzebne nie tylko wtedy, gdy świeci słońce. Bardzo ważne jest, by dom to ciepło akumulował, bo w przeciwnym razie po zachodzie słońca lub nawet przy zachmurzeniu w domu natychmiast nastąpiłby jego deficyt. W domach murowanych akumulatorami ciepła są ściany, podłoga i strop. Szczególnie ważną rolę odgrywa ściana wewnętrzna naprzeciwko okien wychodzących na południe. Warto zadbać o to, by była z materiałów dobrze akumulujących ciepło, na przykład z cegły pełnej, betonu lub kamienia – i to także w domach drewnianych lub szkieletowych. Gdy promienie słońca przestaną bezpośrednio wnikać do wnętrza domu, ta ściana stanie się grzejnikiem – będzie emitować zmagazynowane w niej ciepło. Jeśli będzie masywna, starczy go nawet na parę godzin grzania. Zalecana grubość ściany akumulacyjnej to 20-45 cm. Najlepiej, gdy może nią być ściana nośna, bo nie trzeba wtedy ponosić dodatkowych kosztów wykonania specjalnie pogrubionej, masywnej ściany. Elementem akumulującym ciepło może być też obudowa kominka znajdującego się na wprost okna. Trzeba ją tylko zrobić z materiałów magazynujących ciepło, takich jak cegła lub bloczki betonowe.
Zdolność ściany akumulacyjnej do pochłaniania promieniowania można zwiększyć, malując ją na ciemny kolor (może wtedy akumulować nawet o 75% więcej ciepła niż ściana biała). Jednak pozostałe powierzchnie w pomieszczeniu powinny być jak najjaśniejsze, aby odbijały i rozpraszały światło. Chcąc możliwie najefektywniej wykorzystywać promieniowanie słoneczne do ogrzewania pomieszczeń, trzeba ograniczyć ich głębokość. Aby napromieniowanie masywnej ściany akumulującej ciepło było optymalne, musi się ona znajdować jak najbliżej południowego okna – maksymalnie w odległości równej dwuipółkrotnej jego wysokości. Gdy ściana jest dalej, wskazane jest zastosowanie okien dachowych (o ile jest to możliwe, to znaczy gdy pomieszczenie jest na najwyższej kondygnacji). Ściana nie powinna być też zacieniona przez meble i inne elementy wyposażenia.
Wnętrza domu energooszczędnego nie powinny być niepotrzebnie dzielone – unikamy znacznego zróżnicowania temperatury – i wysokie – unikamy ogrzewania przestrzeni, z której nie korzystamy.
Wybierz technologię
Domy energooszczędne można wznosić w różnych technologiach – zapewniających odpowiednią izolacyjność termiczną. Mogą to być ściany szkieletowe wypełnione materiałem termoizolacyjnym albo kształtki szalunkowe ze styropianu wypełniane betonem. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest dwuwarstwowa budowa ścian, przy czym część konstrukcyjna może być wzniesiona z silikatów, ceramiki tradycyjnej, prefabrykowanych elementów keramzytobetonowych, z ceramiki poryzowanej, betonu komórkowego, keramzytobetonu lub bali.
Starannie ocieplaj
Wybudowanie domu spełniającego opisane powyżej warunki nie musi pociągać za sobą dodatkowych nakładów finansowych. Dzięki przemyślanej koncepcji, wprawdzie rezygnując niekiedy z wymarzonego charakteru domu, można uzyskać oszczędności na jego ogrzewaniu sięgające kilkunastu procent, a więc rzędu kilkuset złotych rocznie.
Aby dom był energooszczędny, średni współczynnik przenikania ciepła ścian zewnętrznych nie powinien być większy niż 0,2 W/(m2•K). Tak radykalne obniżenie zapotrzebowania na ciepło jest możliwe dopiero po zaangażowaniu znacznych kwot. Przede wszystkim trzeba zainwestować w staranne ocieplenie odpowiednio grubą warstwą izolacji termicznej ścian, podłóg i dachu domu. Niskiego wskaźnika zapotrzebowania na ciepło, kwalifikującego dom do grupy energooszczędnych, nie da się osiągnąć bez zastosowania na ścianach materiału termoizolacyjnego, nawet jeśli będą one wzniesione z „ciepłej” ceramiki poryzowanej lub bloczków z betonu komórkowego.
Standardem w Polsce jest ocieplanie muru styropianem lub wełną mineralną grubości 10-12 cm – by dom był energooszczędny grubość warstwy izolacji ścian zewnętrznych powinna wynosić co najmniej 20 cm. Także podłoga na gruncie powinna być zaizolowana warstwą materiału podobnej grubości. Jeszcze większe znaczenie ma izolacja dachu i stropodachu, bo ogrzane powietrze unosi się w jego kierunku – powinna mieć co najmniej 30 cm (jest to spowodowane większą ucieczką ciepła przez tę przegrodę). Koszt jej wykonania jest mniejszy niż koszt zaizolowania innych przegród.
Uwaga! Izolacja nie zabezpieczy domu przed stratami ciepła, jeżeli nie będzie prawidłowo ułożona. Unikaj mostków cieplnych. Zwiększają zapotrzebowanie domów na energię, dlatego – tam, gdzie to możliwe – trzeba je zlikwidować. O ile mostków geometrycznych, wynikających z kształtu przegrody, trudno uniknąć, to konstrukcyjne trzeba eliminować. Powstają one w miejscu pocienienia i przerwania izolacji.
Przeczytaj cały artykuł na temat: Energooszczędny czyli jaki?
http://www.ekooszczedni.pl/artykuly/energooszczedny-czyli-jaki
Numer Specjalny "Dom Energooszczędny"
Tekst: Szymon Firląg, Piotr Laskowski, Anna Okołowska
Zdjęcia: Andrzej T. Papliński, Andrzej Szandomirski, Piotr Mastalerz